Proefschriften begeleid door Jens Förster onderzocht

13 december 2017

In vervolg op het onderzoek naar de statistische waarheidsgetrouwheid van de data gebruikt in publicaties van Jens Förster zijn vier proefschriften onderzocht waarbij hij als promotor optrad.

In juni 2015 vonden drie onafhankelijke statische experts sterk bewijs voor ‘een  geringe waarheidsgetrouwheid’ van de resultaten in acht publicaties van sociaal psycholoog Jens Förster. De UvA heeft vervolgens de wetenschappelijke tijdschriften waarin deze artikelen waren gepubliceerd, op de hoogte gebracht met daarbij het verzoek respectievelijk de overweging de betreffende artikelen terug te trekken. De UvA kondigde ook aan nader onderzoek te laten doen naar de proefschriften die onder supervisie van Förster tot stand kwamen. Het onderzoek naar deze vier proefschriften is nu afgerond.

De auteurs van het onderzoek, Letty Koopman, Frans J. Oort en Chris A.J. Klaassen, vonden geen bewijs voor geringe waarheidsgetrouwheid van de gerapporteerde resultaten in drie van de vier onderzochte proefschriften. Ze concluderen echter wel dat twee hoofdstukken van het vierde proefschrift verscheidene eigenaardigheden bevatten in hun resultaten. Deze hoofdstukken zijn als artikel gepubliceerd door Gillebaart et al. (2012) 1. De auteurs concluderen: ‘In het artikel van Gillebaart et al. vonden we sterk bewijs voor geringe wetenschappelijke waarheidsgetrouwheid van de resultaten. Maar aangezien de onderliggende data werden verzameld onder de verantwoordelijkheid van Förster, benadrukken we dat volgens ons de co-auteurs niet verantwoordelijk gehouden kunnen worden.’
 


Na ontvangst van het rapport heeft het College van Bestuur (CvB) van de UvA de redactie van het Journal of Experimental Psychology verzocht het artikel van Gillebaart et al. terug te trekken.

In het verzoek schrijft het CvB dat ‘de hoeveelheid eigenaardigheden in de resultaten zoals gerapporteerd door de auteurs - de onverklaarbare lineariteit, de bovenmatige effectgroottes en het gebrek aan betrouwbaarheid en uitwisselbaarheid van de data waarop de conclusies gebaseerd zijn, in combinatie met een gebrek aan duidelijkheid over de bron van de data - heeft geleid tot het verzoek om terugtrekking.

In navolging van de aanbeveling van de onafhankelijke statische experts concludeert het College voor Promoties van de UvA dat het proefschrift waarin de twee hoofdstukken staan, zelf niet in twijfel wordt getrokken. De experts concluderen dat de door Gillebaart gebruikte data werden verzameld en verwerkt door Förster of door een of meer anderen onder zijn verantwoordelijkheid. Förster stelde de data pas beschikbaar aan Gillebaart nadat hij deze had verwerkt, en op basis hiervan schreef zij het artikel. Gillebaart kan daarom niet verantwoordelijk worden gehouden voor het verzamelen en verwerken van de data.

  1. Gillebaart, M., Förster, J. & Rotteveel, M. (2012): Mere Exposure Revisited: The Influence of Growth Versus Security Cues on Evaluations of Novel and Familiar Stimuli. Journal of Experimental Psychology: General, 141, 699-714.

Zie ook:

Gepubliceerd door  Universiteit van Amsterdam