Gastspreker: Mark Rutte

Nederland en de rest van de wereld

14 juni 2016

Tijdens het slotcollege van de reeks ‘Hoe werkt Nederland’ wordt, voor het eerst in deze reeks, de gastspreker door de zaal ontvangen met een groots applaus. Mark Rutte stapt de zaal in, uiteraard met zijn herkenbare presidentiële smile. Hoe werkt Nederland volgens de de huidige minister-president? En hoe verhoudt Nederland zich tot de rest van de wereld?

‘Ik kom net bij de Innovation Expo vandaan, waar duizenden ondernemers aanwezig waren. Daar werd mij enkele keren de vraag gesteld “Hoe staat Nederland er nu voor minister-president?” Om daar antwoord op te krijgen stel ik voor dat we nu met z’n allen in de bus stappen en aansluiten bij het college ‘Hoe werkt Nederland’.  

Het land van klederdracht en Gay Pride

‘Aan het begin van deze collegereeks is jullie de vraag gesteld: Wie vindt Nederland het beste land om in te wonen? Wie stak er toen de hand op?’ Van ongeveer 30% van de zaal gaat de hand omhoog. ‘En wie vindt aan het einde van deze reeks dat Nederland het beste land is om in te wonen?’ Nu steekt  50% van de zaal de hand op. Mark glimlacht tevreden.

‘Als je aan Nederland denkt komt zuinigheid en degelijkheid vaak het eerst naar boven. Wij tolereren geen hiërarchie. Dat is de kracht van Nederland. Wij zijn creatief en hebben geen respect voor de baas omdat deze de baas is, maar enkel omdat hij/zij goed werk aflevert. Wij zijn het land van de klederdracht, maar ook van de Gay Pride. Wij zijn toonaangevend met een internationale handelsgeest, maar ook het land van Jan Salie.

New Amsterdam

‘Russel Shorto (schrijver van Amsterdam: A History of the World's Most Liberal City) sprak met mij over de historische betekenis van Nederland in Amerika. Wat Shorto bijzonder vindt aan Nederland is dat het anarchistisch is maar ook geordend. Wij kennen historisch gezien geen sterke feodale structuur, maar hebben geleerd sociaal te ontpolderen. Dit zit nog steeds in onze cultuur; Nederland is een samenwerking van gelijken. Wat ik in Nederland voel heb ik ook in New York, daar voel ik mij meteen thuis. Je bent er geen toerist. Als Nederlander pas je perfect in de multiculturele samenleving en in het maatschappelijk systeem van individualisme en eigen verantwoordelijkheid.’

Mark Rutte na college

Nederland behoort tot de top van de wereld

‘Wisten jullie dat het Nederlandse zorgstelsel één van de beste stelsels is ter wereld? In ieder geval van Europa? Het is met geen mogelijkheid te vergelijken met Amerika of Japan. En dat ons pensioenstelsel in de top 3 van de wereld staat? Daarnaast staat Nederland in de top 5 van de meest concurrerende economieën van  de wereld. Mijn zus woonde een tijd in Connecticut met haar man. Eerst woonden zij in een prachtig huis, daarna in een stacaravan. Alle vrienden die zij daar hadden kwamen nog steeds graag langs ook al zaten ze in die stacaravan. Er heerste een opvatting van; als je doorzet en hard je best doet kom je vanzelf weer in dat huis. Ik haal dit voorbeeld aan omdat er in Nederland jarenlang een sfeer heeft geheerst van “doe maar normaal’’, “je kan beter je centen op de bank zetten” en “neem vooral geen risico’s”. Dit heb ik in de laatste 10 tot 15 jaar sterk zien veranderen. Mensen zijn veel ondernemender en dit wordt door het buitenland ook opgepikt. Amsterdam is de nummer 1 plek in Europa om je als buitenlands bedrijf te vestigen, een stad waar de ondernemingsgeest volop leeft.’

Wat gaat er niet goed in Nederland?

‘Tuurlijk zijn er ook dingen die niet goed gaan. We lopen behoorlijk achter op het gebied van milieu-innovatie en energievoorzieningen. Dit terwijl groei en groen goed samen gaan. Er moet meer geïnvesteerd worden in circulaire energie en Cradle to Cradle. Zelf geloof ik minder in windmolens, de techniek hiervoor verandert te snel en er zijn te grote investeringen nodig. Maar, bovenal is Nederland een te groot mopperland. Misschien hoort dit wel bij de anti-hiërarchische cultuur. Wij mogen best trots zijn op onszelf. Dat merk ik bij studenten ook, waar nog teveel een zesjescultuur heerst. Het is niet sexy om alleen maar negens te halen, terwijl je juist trots moet zijn dat je hard werkt en tot de besten behoort. Er ligt een hoge druk op studenten, ze moeten snel afstuderen. De universiteit is een plek die je sterk vormt en het is niet erg als je één of twee jaar langer over je studie doet. Natuurlijk moet je niet de hele tijd in de kroeg gaan hangen, dat ga ik niet financieren.’

‘Waar ik het meest trots op ben? Heel kinderachtig, maar dat ik nu Merkel en Cameron kan sms’en met het bericht dat de Nederlandse economie aantoonbaar 30% tot 40% sterker groeit dan de Duitse of de Engelse.’

Een uurtje de minister-president in de zaal? Geen probleem. Zo werkt Nederland dan ook wel weer.

Gepubliceerd door  Instituut voor Interdisciplinaire Studies